سایش قطعات یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر هزینههای نگهداری و توقف در سیستمهای پمپاژ اسلاری، بهویژه در صنایع معدنی، است. انتخاب صحیح نوع پمپ و جنس قطعات در تماس با سیال میتواند تأثیر قابلتوجهی بر طول عمر قطعات، تعداد دفعات تعمیرات و هزینههای عملیاتی داشته باشد.
اخیراً تحقیقی توسط گروه Weir بر روی پمپهای اسلاری Warman در یک معدن طلا در کانادا انجام شده است. این مطالعه در یک معدن واقع در استان کبک انجام شد و عملکرد پمپها و همچنین تأثیر استفاده از قطعات غیر اورجینال بر میزان سایش و هزینههای نگهداری مورد بررسی قرار گرفت.
این معدن از زمان آغاز فعالیت خود، به مدت حدود ۳۰ سال از دو دستگاه پمپ اسلاری Warman AH 12/10 برای تخلیه آسیاب نیمهخودشکن (SAG Mill) استفاده میکرد. به دلیل ماهیت بسیار ساینده اسلاری، قطعات داخلی پمپ در این شرایط کاری با سرعت قابلتوجهی دچار سایش میشدند و عمر کاری پمپها حدود ۱۶۰۰ ساعت گزارش شده بود.
در ابتدا، جایگزینی لاینرها و استفاده از قطعات غیر اورجینال بهعنوان راهکاری برای کاهش هزینههای نگهداری پیشنهاد شد. با این حال، پس از بررسی دقیقتر شرایط توسط مهندسان Weir، مشخص شد که راهکار مؤثرتر، استفاده از پمپهای Warman MCR به جای صرفاً تعویض قطعات است.
نتایج این بررسی نشان داد که استفاده از قطعات غیر اورجینال باعث کاهش حدود ۳۰۰ ساعت از عمر کاری پمپها شد. این کاهش عمر موجب افزایش تعداد دفعات تعویض و در نتیجه افزایش هزینههای نگهداری شد؛ بهگونهای که تعداد تعویضهای سالانه به حدود ۶ مرتبه رسید.
در مقابل، پمپهای Warman MCR 250 توانستند به حدود ۳۰۰۰ ساعت کارکرد پیوسته دست پیدا کنند و تعداد تعویضهای سالانه را به حدود ۳ مرتبه کاهش دهند. بر اساس نتایج این مطالعه، این افزایش عمر کاری باعث کاهش حدود ۷۰٬۰۰۰ دلار آمریکا در سال در هزینههای مربوط به تعویض قطعات مستهلک شد.
مقایسه با پمپهای شلنگی
مقایسه این موضوع با ساختار پمپهای شلنگی (Peristaltic Hose Pumps) نیز نکته مهمی را در انتخاب پمپ برای سیالات ساینده نشان میدهد.
در پمپهای اسلاری لاینردار، قطعاتی مانند لاینر، پروانه و سایر اجزای در تماس با اسلاری، تحت تأثیر مستقیم ذرات جامد و ساینده قرار دارند و بهمرور دچار سایش میشوند. بنابراین انتخاب جنس قطعات و طراحی پمپ نقش مهمی در افزایش عمر کاری و کاهش هزینههای تعمیرات دارد.
در پمپهای شلنگی، شرایط متفاوت است. سیال تنها با سطح داخلی شلنگ در تماس است و قطعات مکانیکی اصلی پمپ در مسیر عبور سیال قرار ندارند. به همین دلیل، استهلاک قطعات مکانیکی در تماس با سیال بسیار ناچیز است و در کاربردهای مناسب، شلنگ مهمترین و اصلیترین قطعه مصرفی و پراستهلاک پمپ محسوب میشود.
این ویژگی میتواند یکی از مزایای مهم پمپ شلنگی در انتقال سیالات ساینده باشد؛ زیرا برخلاف پمپهایی که چندین قطعه در معرض مستقیم سایش قرار دارند، در پمپ شلنگی تمرکز اصلی تعمیر و نگهداری بر بررسی و تعویض دورهای شلنگ است.
البته انتخاب پمپ باید بر اساس مشخصات واقعی سیال، دبی، فشار، درصد و اندازه ذرات جامد، دمای سیال و شرایط کاری انجام شود. بنابراین پمپ شلنگی لزوماً جایگزین همه انواع پمپهای اسلاری نیست، اما در بسیاری از کاربردهای انتقال سیالات ساینده و خورنده میتواند راهکاری مناسب برای کاهش استهلاک قطعات و سادهتر شدن تعمیرات باشد.
جمعبندی
مطالعه انجامشده بر روی پمپهای Warman نشان میدهد که افزایش عمر قطعات و کاهش تعداد دفعات تعویض میتواند تأثیر مستقیمی بر هزینههای نگهداری و بهرهبرداری داشته باشد.
در پمپهای شلنگی نیز حذف تماس مستقیم سیال با بسیاری از قطعات مکانیکی، باعث میشود استهلاک ناشی از سایش در این قطعات بسیار محدود باشد و شلنگ بهعنوان قطعه اصلی مصرفی، محور اصلی نگهداری پمپ قرار گیرد.
از این رو، در انتخاب سیستم پمپاژ برای سیالات ساینده، علاوه بر ظرفیت و فشار مورد نیاز، باید هزینه چرخه عمر، تعداد قطعات مستهلک، زمان تعمیرات و سهولت تعویض قطعات مصرفی نیز مورد توجه قرار گیرد.
منبع: https://t.me/pumpindustryevents
